CFD Nedir? Fark Sözleşmesi Nasıl Çalışır, Forexten Farkı
CFD (fark sözleşmesi), bir varlığın kendisini almadan, açılış ve kapanış fiyatı arasındaki farktan kâr ya da zarar etmeyi sağlayan kaldıraçlı bir türev üründür. Döviz, altın, endeks ve hisse üzerine olabilir. Türkiye'de tezgahüstü CFD'ler SPK'nın kaldıraçlı işlem kurallarına tabidir (18 Ekim 2026 itibarıyla): pozisyon açılışında kaldıraç en fazla 10:1, işleme başlamak için asgari 50.000 TL teminat.
Öne çıkanlar
- CFD ile varlığın kendisine sahip olunmaz; kâr ya da zarar açılış ve kapanış fiyatı arasındaki farktan doğar.
- CFD'ler kaldıraçlıdır; küçük bir fiyat hareketi teminata göre büyük kâr ya da zarar yaratabilir.
- Bireysel forex işlemleri ülkeye göre genellikle CFD ya da sürekli yenilenen (rolling) spot sözleşmeler olarak sunulur.
- SPK'nın III-37.1 sayılı Tebliği'ne göre tezgahüstü fark kontratları kaldıraçlı işlem hükümlerine tabidir (18 Ekim 2026 itibarıyla).
- Maliyetler spread, komisyon ve gece taşınan pozisyonlarda swaptır.
Bir bakışta
- Varlığa sahip olunur mu?
- Hayır
- Türkiye’de kaldıraç
- Açılışta en fazla 10:1 (SPK, Ekim 2026)
- Asgari başlangıç
- 50.000 TL veya muadili (Ekim 2026)
- Maliyetler
- Spread, varsa komisyon, swap
CFD nedir?
CFD (İngilizce contract for difference, Türkçe fark sözleşmesi ya da fark kontratı), bir varlığın fiyatındaki değişim üzerine yapılan türev bir sözleşmedir. CFD alan kişi varlığın kendisine sahip olmaz: pozisyonu açtığı ve kapattığı fiyat arasındaki fark kadar kâr ya da zarar eder. Birleşik Krallık düzenleyicisi FCA, CFD’leri “karmaşık, kaldıraçlı türev ürünler” olarak tanımlar.
CFD’ler pek çok varlık üzerine olabilir: döviz pariteleri, altın ve diğer metaller, hisse senedi endeksleri, emtialar ve tek tek hisse senetleri. Bireysel forex işlemleri de ülkeye göre genellikle döviz pariteleri üzerine CFD ya da sürekli yenilenen spot sözleşmeler olarak sunulur: forex nedir.
CFD nasıl çalışır?
CFD’de fiyatın yükseleceğini düşünüyorsanız alırsınız (long), düşeceğini düşünüyorsanız satarsınız (short). Pozisyonun tamamı için değil, yalnızca bir kısmı için teminat yatırırsınız; bu yüzden CFD’ler kaldıraçlıdır.
Endeks CFD'si (örnek değerler)
Varsayımlar: 15.000 dolarlık hesap, 1 kontratın puan başına 1 dolar ettiği bir endeks CFD’si, 2 kontrat, endeks 5.000’den alınıyor, kaldıraç 10:1 (SPK yetkili kuruluşlardaki azami oran), maliyetler hariç.
- Pozisyon değeri: 5.000 × 1 × 2 = 10.000 dolar. Gerekli teminat: 10.000 ÷ 10 = 1.000 dolar.
- Endeks 5.050’ye çıkar ve pozisyon kapatılırsa: 50 puan × 1 × 2 = 100 dolar kâr.
- Endeks 4.950’ye düşerse aynı hesapla 100 dolar zarar: 1.000 dolarlık teminatın %10’u, hesabın %0,67’si.
Pozisyon hesaba göre yaklaşık 0,67:1 efektif kaldıraçla açılmıştır; aynı hesapta 10:1’i tamamen kullanmak 150.000 dolarlık pozisyon demek olurdu.
Kontrat büyüklüğü ve puan değeri aracı kurumdan aracı kuruma değişir; işlemden önce sembol özelliklerine bakın: altın ve endeks lot hesaplama.
CFD’de maliyetler nelerdir?
- Spread: alış ve satış fiyatı arasındaki fark; her işlemde ödenir: spread nedir.
- Komisyon: bazı hesap türlerinde ve hisse CFD’lerinde işlem başına alınır.
- Swap (gecelik finansman): pozisyon günlük devir saatinden sonra açık kalırsa uygulanır; uzun süre taşınan pozisyonlarda belirgin bir maliyete dönüşebilir: swap nedir, swap hesaplama.
CFD ile forex ve hisse arasındaki fark nedir?
| Döviz paritesi CFD’si (forex) | Hisse senedi almak | Hisse CFD’si | |
|---|---|---|---|
| Varlığa sahip olunur mu? | Hayır | Evet, ortak olunur | Hayır |
| Kaldıraç | Var | Yok (kredili işlem ayrı bir işlemdir) | Var |
| Düşüşten kazanma | Short açarak | Açığa satış kurallarıyla | Short açarak |
| Temettü | Yok | Var | Aracı kuruma göre düzeltme yapılabilir |
| Gecelik maliyet | Swap | Yok | Swap |
Borsada hisse almakla forex arasındaki farklar: forex ile borsa farkı.
Türkiye’de CFD kuralları nelerdir?
SPK’nın III-37.1 sayılı Tebliği’ne göre (madde 25/A) fark kontratları türev araç sayılır ve tezgahüstünde gerçekleştirilen fark kontratları, tebliğdeki kaldıraçlı alım satım işlemlerine ilişkin hükümlere tabidir. 18 Ekim 2026 itibarıyla bu kurallar şunları içerir:
- Pozisyon ilk açıldığında kaldıraç 10:1’i geçemez.
- Kaldıraçlı işleme başlamak için hesaba asgari 50.000 TL veya muadili döviz yatırılır.
- Genel müşterilere, yatırdıkları teminatı aşan bir kayba uğratacak şekilde işlem yaptırılamaz.
Bu kurallar SPK’nın yetkilendirdiği kuruluşlar için geçerlidir. Yurt dışındaki kuruluşların durumu ve SPK’nın izinsiz faaliyetlere ilişkin açıklamaları: Forex Türkiye’de yasal mı?, SPK kaldıraç sınırı.
Avrupa ve İngiltere’de CFD kuralları
Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi (ESMA), 2018’de bireysel yatırımcılara sunulan CFD’ler için kaldıraç sınırları getirdi: büyük döviz paritelerinde 30:1, diğer paritelerde, altında ve büyük endekslerde 20:1, altın dışındaki emtialarda ve diğer endekslerde 10:1, tek tek hisselerde 5:1, kripto paralarda 2:1. Ayrıca hesap varlığı gerekli teminatın %50’sine düştüğünde pozisyonların kapatılması ve negatif bakiye koruması zorunlu oldu. ESMA’nın kendi tedbirleri 31 Temmuz 2019’da sona erdi; ESMA’ya göre AB ülkelerindeki ulusal düzenleyicilerin çoğu en az bu kadar sıkı kalıcı ulusal tedbirler almıştı, ayrıntılar ülkeye göre değişebilir. Birleşik Krallık’ta FCA benzer kısıtlamaları 2019’da kalıcı olarak onayladı.
CFD’nin riskleri
- Kaldıraç kaybı büyütür: küçük bir ters hareket teminatın büyük kısmını tüketebilir: kaldıraç nedir.
- Margin call ve stop out: teminat seviyesi düşünce pozisyonlar kapatılabilir: margin call nedir.
- Karşı taraf: tezgahüstü CFD’de karşı taraf aracı kurumdur; kurumun yetkisi ve hangi düzenleyiciye bağlı olduğu, korumaların kapsamını belirler: aracı kurum nasıl seçilir.
- Kayma ve fiyat boşluğu: hızlı piyasalarda emirler beklenenden kötü fiyattan gerçekleşebilir.
Ücretsiz e-posta kursu
5 Günde Forex Risk Yönetimi
Beş günlük ücretsiz e-posta kursu: işlem başına risk, zarar durdur, lot hesabı, risk ödül oranı ve drawdown; her gün çözümlü bir örnekle.
Sık sorulan sorular
CFD nedir?
CFD (contract for difference, fark sözleşmesi), bir varlığın fiyatındaki değişim üzerine yapılan kaldıraçlı bir türev sözleşmedir. Varlığın kendisi alınmaz; açılış ve kapanış fiyatı arasındaki fark kadar kâr ya da zarar edilir.
CFD ile forex arasındaki fark nedir?
Forex, işlem yapılan piyasanın (döviz) adıdır; CFD ise bir ürün türüdür. Bireysel forex işlemleri ülkeye göre genellikle döviz pariteleri üzerine CFD ya da sürekli yenilenen spot sözleşmeler olarak sunulur. CFD'ler dövizin yanında altın, endeks, emtia ve hisse senetleri üzerine de olabilir.
CFD ile hisse almak arasındaki fark nedir?
Hisse aldığınızda şirketin ortağı olursunuz ve temettü hakkınız olur. Hisse CFD'sinde hisseye sahip olmazsınız; yalnızca fiyat farkından kâr ya da zarar edersiniz, kaldıraç kullanılır ve pozisyon gece taşınırsa swap uygulanır.
CFD Türkiye'de yasal mı?
SPK'nın III-37.1 sayılı Tebliği'ne göre tezgahüstü fark kontratları türev araç sayılır ve kaldıraçlı işlem hükümlerine tabidir; SPK'nın yetkilendirdiği kuruluşlar bu kurallarla sunabilir (18 Ekim 2026). Ayrıntı: Forex Türkiye'de yasal mı?
CFD'de swap var mı?
Evet. CFD pozisyonu günlük devir saatinden sonra açık kalırsa aracı kurum swap (finansman maliyeti) uygular. Oran varlığa, yöne ve aracı kuruma göre değişir.
CFD ile VİOP arasındaki fark nedir?
CFD tezgahüstü bir sözleşmedir ve karşı taraf aracı kurumdur. VİOP'taki vadeli işlem sözleşmeleri Borsa İstanbul'da işlem görür, standart kontrat büyüklüğü ve vadesi vardır, merkezi karşı taraf Takasbank'tır.
Kaynaklar
- PS19/18: Restricting contract for difference products sold to retail clients, Financial Conduct Authority
- FCA confirms permanent restrictions on the sale of CFDs and CFD-like options to retail consumers (1 Temmuz 2019), Financial Conduct Authority
- ESMA agrees to prohibit binary options and restrict CFDs to protect retail investors (27 Mart 2018), European Securities and Markets Authority
- ESMA ceases renewal of product intervention measures relating to contracts for differences (31 Temmuz 2019), European Securities and Markets Authority
- Yatırım Hizmetleri ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ (III-37.1), güncel metin, Mevzuat Bilgi Sistemi (T.C. Cumhurbaşkanlığı)
- III-37.1 sayılı Tebliğ'de değişiklik hakkında basın duyurusu (10.02.2017), Sermaye Piyasası Kurulu
İlgili yazılar
- Forex Nedir? Döviz Piyasası Nasıl İşler
Forex, dövizlerin birbiriyle değiştirildiği küresel piyasadır. Nasıl işlediğini, kimlerin işlem yaptığını ve paritelerin nasıl fiyatlandığını öğrenin.
- Kaldıraç Nedir? Forexte Kaldıraç Nasıl Çalışır, Riskleri
Kaldıraç, küçük bir teminatla büyük pozisyon açmayı sağlar. Kaldıraç oranlarının nasıl işlediğini, SPK sınırını ve riski neden büyüttüğünü öğrenin.
- Forex Marjin (Teminat) Nedir? Serbest Teminat ve Teminat Seviyesi
Teminat (marjin), kaldıraçlı işlem açmak için ayrılan tutardır. Gerekli teminat, serbest teminat, varlık ve teminat seviyesini örneklerle öğrenin.
- Swap Nedir? Forexte Gecelik Swap (Rollover) Ücreti
Forex swap, pozisyonu gün sonundan sonra taşımanın gecelik ücreti ya da getirisidir. Swapın nasıl hesaplandığını, üçlü swapı ve swapsız hesapları öğrenin.
- VİOP ve Forex Farkı: Hangisi Nasıl Çalışır, Karşılaştırma
VİOP ile forex arasındaki farklar: borsa ve tezgahüstü piyasa, karşı taraf, kontrat büyüklüğü, vade, işlem saatleri, teminat ve kaldıraç kuralları.
- SPK Kaldıraç Sınırı Nedir? 1:10 Kaldıraç ve 50.000 TL Teminat
SPK kaldıraç sınırı: Türkiye'de kaldıraçlı işlemlerde 10:1 azami kaldıraç ve 50.000 TL asgari başlangıç teminatı kuralları, kaynaklarıyla.
Sözlük terimleri
- Kaldıraç
Kaldıraç, pozisyon büyüklüğü ile bu pozisyon için ayrılan teminat arasındaki orandır; 10:1 kaldıraçla 1 TL teminat 10 TL'lik pozisyonu kontrol eder.
- Teminat
Teminat (marjin), aracı kurumun kaldıraçlı bir pozisyonu açık tutmak için hesabınızda güvence olarak ayırdığı tutardır; pozisyon kapandığında serbest kalır.
- Spread
Spread, bir paritenin alış fiyatı (ask) ile satış fiyatı (bid) arasındaki farktır; genellikle pip ile ölçülür ve işlem maliyetinin bir parçasıdır.
- Swap
Swap (rollover), aracı kurumun günlük kesim saatinden sonra açık kalan bir pozisyona uygulanan gecelik ücret ya da getiridir; iki döviz arasındaki faiz farkına dayanır.
İlk yayın 18 Ekim 2026. Son doğruluk kontrolü 18 Ekim 2026.Bu yazı yalnızca eğitim amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi değildir.