Kaldıraç Nedir? Forexte Kaldıraç Nasıl Çalışır, Riskleri

Bir bakışta

Kaldıraç

Pozisyon değeri ÷ teminat

Riski belirleyen

Efektif kaldıraç, azami değil

Türkiye (SPK)

Açılışta en fazla 10:1 (SPK, Ekim 2026)

AB ve Birleşik Krallık, bireysel

Majörlerde en fazla 30:1 (Ekim 2026)

Forexte kaldıraç nasıl çalışır?

Kaldıraç bir oran olarak ifade edilir. Teminat oranı bu oranın tersidir:

teminat oranı (%) = 100 ÷ kaldıraç oranı · gerekli teminat = pozisyon değeri ÷ kaldıraç

Kaldıraç	Teminat oranı	100.000 TL’lik pozisyon için teminat
5:1	%20	20.000 TL
10:1	%10	10.000 TL
20:1	%5	5.000 TL
30:1	%3,33	3.333 TL

Platformlarda kaldıraç genellikle “1:10” ya da “10:1” olarak yazılır; ikisi de aynı anlama gelir. Teminatın ne olduğu ve hesapta nasıl göründüğü: forex teminat nedir.

Kaldıraç kazancı ve kaybı nasıl büyütür?

Aynı hareket kaldıraçla ve kaldıraçsız ne kadar kaybettirir?

Çözümlü örnek

Varsayımlar: hesabınızda 50.000 TL var, parite aleyhinize %1 hareket ediyor, maliyetler hariç.

• Kaldıraçsız (50.000 TL’lik pozisyon): 500 TL, yani hesabın %1’ini kaybedersiniz.
• 10:1 kaldıracı tamamen kullanarak (500.000 TL’lik pozisyon): 5.000 TL, yani hesabın %10’unu kaybedersiniz.

Aynı %1 lehinize olsaydı kazanç da aynı oranda büyürdü.

Kaldıraç bir işlemi daha iyi ya da daha kötü yapmaz; daha büyük yapar. Paritedeki yüzde hareket aynıdır; değişen yalnızca bunun hesabınıza etkisidir.

Azami kaldıraç ile efektif kaldıraç arasındaki fark nedir?

Aracı kurumun sunduğu kaldıraç bir üst sınırdır. Riskinizi belirleyen ise efektif kaldıraçtır:

efektif kaldıraç = toplam pozisyon değeri ÷ hesap varlığı

Hesap bakiyesi	Azami kaldıraç	Açılan pozisyon	Efektif kaldıraç	%1’lik ters harekette kayıp	Hesabı sıfırlayan ters hareket
100.000 TL	10:1	100.000 TL	1:1	1.000 TL	%100
100.000 TL	10:1	500.000 TL	5:1	5.000 TL	%20
100.000 TL	10:1	1.000.000 TL	10:1	10.000 TL	%10
100.000 TL	500:1	100.000 TL	1:1	1.000 TL	%100
100.000 TL	500:1	50.000.000 TL	500:1	500.000 TL (hesaptan fazla)	%0,2

Birinci ve dördüncü satır, biri 500:1 kaldıraç sunsa da tamamen aynı riski taşır. Riski değiştiren, aracı kurumun izin verdiği üst sınır değil, açtığınız pozisyondur. (Son sütun işlem maliyetlerini hesaba katmaz; uygulamada hesap sıfıra inmeden önce margin call ve stop out devreye girer: margin call nedir.)

Türkiye’de ve dünyada kaldıraç sınırları nedir?

Bölge	Döviz pariteleri	Not
Türkiye (SPK)	10:1 (pozisyon açılışında)	Asgari 50.000 TL veya muadili döviz başlangıç teminatı
Avrupa Birliği (ESMA kuralları)	Majör pariteler 30:1, diğerleri 20:1
Birleşik Krallık (FCA)	Majör pariteler 30:1, diğerleri 20:1
ABD (CFTC/NFA)	Majör dövizler 50:1 (%2 asgari teminat), diğerleri 20:1 (%5)

Düzenleyicilerin yayımladığı kurallara göre, 3 Ekim 2026 itibarıyla.

Türkiye’deki kural, 10 Şubat 2017’de Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren tebliğ değişikliğiyle getirildi: kaldıraçlı işlemlerde pozisyon ilk açıldığında uygulanacak kaldıraç 10:1’i geçemez ve işlem yapabilmek için hesaba asgari 50.000 TL veya muadili döviz başlangıç teminatı yatırılır. Kural, SPK’nın yetkilendirdiği kuruluşlar üzerinden yapılan işlemler için geçerlidir. SPK bu oranları değiştirebilir; ayrıntılar ve güncel durum için: SPK kaldıraç sınırı.

Yurt dışındaki aracı kurumlarda kaldıraç neden farklı?

Bazı yurt dışı aracı kurumlar Türkiye’de yaşayan kişilere de hizmet verir. Bu kuruluşlar SPK’dan değil, kendi ülkelerinin düzenleyicilerinden (örneğin Birleşik Krallık’ta FCA, Kıbrıs’ta CySEC) lisans alır; kaldıraç sınırları ve asgari yatırım tutarları, hizmet verdikleri kuruluşun bağlı olduğu kurallara göre belirlenir. Bu yüzden 10:1 sınırı, 50.000 TL şartı ve SPK’nın genel müşteriler için öngördüğü negatif bakiye koruması bu hesaplarda uygulanmaz; çok daha yüksek kaldıraç sunulabilir.

Bunu bilerek karar vermeniz gereken iki nokta var. Birincisi, bu hesaplar SPK’nın yatırımcı koruma düzenlemeleri ve şikâyet mekanizmalarının kapsamında değildir; bir anlaşmazlıkta başvuracağınız yer, kuruluşun bağlı olduğu yabancı düzenleyicidir. İkincisi, SPK 23 Şubat 2023 tarihli duyurusunda, kendisinin yetkilendirmediği kuruluşların Türkiye’de yerleşik yatırımcılara kaldıraçlı işlem yaptırmasını izinsiz sermaye piyasası faaliyeti olarak değerlendirdiğini ve bu sitelere erişimin engellenmesi için işlem yaptığını açıklamıştır. Konunun hukuki yönü: Forex Türkiye’de yasal mı?

AB ve Birleşik Krallık kuralları ayrıca hesap varlığı toplam gerekli teminatın %50’sine düştüğünde pozisyonların kapatılmasını ve bireysel müşterilerin negatif bakiyeden korunmasını zorunlu kılar. Bu sınırların dışında kalan kuruluşlar çok daha yüksek kaldıraç sunabilir; bunun karşılığında koruma da buna göre azalır.

Forexte kaldıraç kaç olmalı?

Herkes için doğru tek bir kaldıraç oranı yoktur ve bu sayfa bir oran önermez. Sorunun iki ayrı cevabı vardır:

• Azami kaldıraç aracı kurumun ve düzenleyicinin izin verdiği üst sınırdır; Türkiye’de SPK yetkili kuruluşlarda pozisyon açılışında 10:1’dir (3 Ekim 2026 itibarıyla).
• Efektif kaldıraç sizin açtığınız pozisyonun hesabınıza oranıdır ve fiyattaki bir hareketin hesabınıza etkisini belirler. Zarar durdurlu bir işlemde kaybın tutarını ise lot ve zarar durdur mesafesi belirler; efektif kaldıraç yüksekken fiyat boşlukları (gap) ve kayma bu kaybı büyütebilir.

Efektif kaldıracı doğrudan seçmek yerine işlem başına riskten başlamak daha tutarlıdır: önce zarar durdur tetiklendiğinde kaybetmeyi göze aldığınız tutarı belirlersiniz, lot buna göre hesaplanır ve efektif kaldıraç sonuç olarak ortaya çıkar.

Aynı risk, farklı zarar durdur, farklı efektif kaldıraç

Varsayımlar: 100.000 TL hesap, işlem başına %1 risk (1.000 TL), EUR/USD 1,10 ve dolar/TL 49,00 (örnek kurlar), 1 lotta pip başına 490 TL, lot aşağı yuvarlanır.

• 20 pip zarar durdur: 1.000 ÷ (20 × 490) ≈ 0.10 lot = 10.000 avro ≈ 539.000 TL pozisyon, efektif kaldıraç yaklaşık 5,4:1.
• 50 pip zarar durdur: 1.000 ÷ (50 × 490) ≈ 0.04 lot = 4.000 avro ≈ 215.600 TL pozisyon, efektif kaldıraç yaklaşık 2,2:1.

İki işlemde de zarar durdur tetiklenirse kayıp, lot aşağı yuvarlandığı için 980 TL’dir (maliyetler ve kayma hariç); değişen efektif kaldıraçtır. Lotu bu yöntemle bulmak için: lot hesaplama, yüzde 1 kuralı.

Kaldıraç nasıl sorumlu kullanılır?

• Pozisyon büyüklüğünü kullanılabilir teminata göre değil, işlem başına riske göre belirleyin: lot nedir, lot hesaplama.
• Her işlemde zarar durdur (stop loss) kullanın.
• Özellikle öğrenme aşamasında efektif kaldıracı düşük tutun.
• Aracı kurumunuzun margin call ve stop out seviyelerini öğrenin: margin call nedir.

Rakamlarınızı forex teminat hesaplama aracımızla kontrol edebilirsiniz.