Forex İşlem Planı Nasıl Hazırlanır? Şablon ve Örnek

Bir bakışta

Strateji

İşlemin nasıl bulunup yönetileceği

Planın ekledikleri

Risk, piyasa, saat, kayıt

Risk kuralları

İşlem, gün ve hafta, açık pozisyon

Kural değişikliği

Belirlenen değerlendirmede

Forex işlem planı neden kullanılır?

İşlem planı, işleme girmeden önce verilmesi gereken kararları yazılı hale getirir: hangi paritede, hangi koşulda, ne kadar riskle işleme girileceği ve ne zaman çıkılacağı. Kararlar fiyat ekranın karşısında, kazanç ya da kayıp duygusu altında değil, önceden ve sakin bir anda verilir.

Sık sayılan üç faydası şunlardır:

• Tutarlılık: Her işlem aynı kurallarla yapıldığında sonuçlar ölçülebilir ve yöntemin işe yarayıp yaramadığı değerlendirilebilir.
• Risk kontrolü: Önceden belirlenen sınırlar, tek bir işlemin ya da kötü bir günün hesaba orantısız zarar vermesini önlemeye yardımcı olabilir.
• Dürtüsel işlemleri azaltma: Plansız, aşırı kaldıraçlı ve kayıpları kovalamaya dayanan işlemler forexi kumara benzetir: forex kumar mı.

İşlem planı ile işlem stratejisi arasındaki fark nedir?

İşlem stratejisi işlemlerin nasıl belirlenip yönetileceğini tanımlar; işlem planı buna risk sınırlarını, piyasaları, saatleri, kayıt ve değerlendirme kurallarını ekler. Yani plan, stratejiyi ve onu çevreleyen kuralları içerir: stratejinin yanında hangi paritelerde ve saatlerde işlem yapılacağını, işlem başına ve toplamda ne kadar risk alınacağını, işlemlerin nasıl kaydedileceğini ve sonuçların nasıl değerlendirileceğini de kapsar. İyi bir strateji, risk kuralları olmayan bir planla kullanıldığında da hesabı büyük kayıplara açık bırakabilir.

Forex işlem planında neler olmalı?

İşlem yapılacak piyasalar ve saatler

Planda hangi paritelerde işlem yapılacağı ve hangi saatlerde ekran başında olunacağı yazılır. Bazı planlar, davranış, maliyet ve gerçekleşme koşullarını daha tutarlı izleyebilmek için parite sayısını sınırlar. Önemli veri açıklamalarında spread açılabileceği ve fiyatın hızlı hareket edebileceği için bu saatlerde işlem yapılıp yapılmayacağı da planda belirtilir: forex piyasa saatleri.

Giriş kuralları

Bir işleme hangi koşullar oluştuğunda girileceği, başkasının da uygulayabileceği kadar açık yazılmalıdır. “Fiyat yükselecek gibi görünüyor” bir kural değildir; kullanılan zaman dilimi, göstergeler ya da fiyat seviyeleri ve emir türü tanımlanmalıdır: forex emir türleri.

Çıkış kuralları

Her işlemde zarar durdur seviyesinin nereye konacağı, kâr al hedefinin nasıl belirleneceği ve pozisyonun ne zaman elle kapatılabileceği yazılır. Zarar durdur genellikle işlem fikrinin geçersiz sayılacağı seviyeye göre belirlenir; hedef de çoğu zaman istenen orana göre değil, fiyatın makul olarak ulaşabileceği bir seviyeye göre seçilir: risk ödül oranı.

Forex işlem planında risk yönetimi nasıl belirlenir?

Risk kuralları çoğu planın temel bölümlerinden biridir:

• İşlem başına risk: Zarar durdur tetiklenirse kaybedilecek tutar, çoğu planda hesabın önceden belirlenmiş sabit bir yüzdesiyle sınırlandırılır.
• Günlük ve haftalık kayıp sınırı: Plan, günlük ya da haftalık kayıp sınırına ulaşıldığında o dönem yeni işlem açılmayacağını belirleyebilir. Bu, boşluk ve kayma dışında, kısa vadeli düşüşün o dönem içinde ne kadar ilerleyebileceğini de sınırlar.
• Eşzamanlı pozisyon sınırı: Aynı anda açık tutulabilecek pozisyon sayısı ve örtüşen ya da korelasyonlu riske sahip pozisyonların toplam riski sınırlandırılır.
• Kaldıraç: Riske dayalı planlamada lot büyüklüğü risk tutarından hesaplanır; kullanılan kaldıraç bunun sonucudur: kaldıraç nedir.

Çözümlü örnek

Aşağıdaki yüzdeler yalnızca hesaplamayı göstermek için seçilmiş örnek değerlerdir, öneri değildir.

10.000 dolarlık hesap, işlem başına %1 risk, EUR/USD’de 25 pip zarar durdur:

• İşlem başına risk: 10.000 × %1 = 100 dolar
• 1 standart lotta EUR/USD’de bir pip yaklaşık 10 dolar
• Lot büyüklüğü: 100 ÷ (25 × 10) = 0.40 lot
• Günlük kayıp sınırı %3 ise, o gün toplam kayıp 300 dolara ulaştığında yeni işlem açılmaz.

Lot büyüklüğünün adım adım hesaplanması: pozisyon büyüklüğü nasıl hesaplanır, lot hesaplama.

Kayıt ve değerlendirme kuralları

Her işlemin nasıl kaydedileceği ve sonuçların hangi sıklıkla değerlendirileceği de planın parçasıdır. Kazanma oranı, ortalama kazanç, ortalama kayıp ve maliyetler ancak kayıt tutulursa ölçülebilir: işlem günlüğü nedir.

Forex işlem planı şablonu

Aşağıdaki şablon doldurularak kişisel bir plan hazırlanabilir:

Bölüm	Doldurulacak
Hedef ve süre	Planın değerlendirileceği dönem (örneğin 3 ay ya da 50 işlem)
Pariteler	İşlem yapılacak pariteler
İşlem saatleri	Hangi seanslarda işlem yapılacağı; veri açıklamalarında ne yapılacağı
Zaman dilimi	Analiz ve giriş için kullanılan grafik zaman dilimleri
Giriş kuralları	İşleme girmek için gereken koşullar ve emir türü
Çıkış kuralları	Zarar durdur ve kâr al nasıl belirlenir; elle kapatma koşulları
İşlem başına risk	Hesabın yüzde kaçı
Kayıp sınırları	Günlük ve haftalık en fazla kayıp; sınıra ulaşınca ne yapılacağı
Eşzamanlı pozisyon	Aynı anda en fazla kaç pozisyon
Kayıt	Her işlemde kaydedilecek bilgiler
Değerlendirme	Sonuçların ne zaman ve hangi ölçütlerle gözden geçirileceği

Forex işlem planı örneği

Aşağıdaki plan yalnızca örnektir. Şablonun nasıl doldurulacağını gösterir; bir strateji ya da işlem önerisi değildir. İşlem saatleri, risk yüzdeleri, kayıp sınırları, risk ödül oranı ve hafta sonu kuralı dahil tüm değerler örnek amaçlıdır; her yatırımcının kendi koşullarına göre belirlemesi gerekir.

Örnek plan

• Hedef ve süre: Planı 3 ay boyunca demo hesapta uygulamak ve en az 50 işlemden sonra değerlendirmek.
• Pariteler: EUR/USD ve GBP/USD.
• İşlem saatleri: Türkiye saatiyle 10:00 ile 19:00 arası; önemli veri açıklamasından 15 dakika önce ve sonra yeni işlem açılmaz.
• Zaman dilimi: Yön için 4 saatlik, giriş için 1 saatlik grafik.
• Giriş kuralları: Önceden yazılmış koşullar oluştuğunda, bekleyen emirle giriş.
• Çıkış kuralları: Zarar durdur işlem fikrinin geçersiz olduğu seviyeye; kâr al makul bir hedef seviyeye; bu örnekte bu seviye aynı zamanda en az 1:1,5 risk ödül oranı sağlar. Pozisyonlar hafta sonuna taşınmaz.
• İşlem başına risk: Hesabın %1’i.
• Kayıp sınırları: Günlük %3, haftalık %6; sınıra ulaşıldığında o dönem işlem açılmaz.
• Eşzamanlı pozisyon: En fazla 2.
• Kayıt: Her işlem günlüğe giriş nedeni ve ekran görüntüsüyle kaydedilir.
• Değerlendirme: Her ay sonu kazanma oranı, ortalama risk ödül oranı ve kurallara uyum oranı gözden geçirilir.

Forex işlem planı nasıl test edilir?

1. Önce demo ya da düşük risk: Yeni bir plan, önce demo hesapta ya da düşük riskli koşullarda denenebilir: forex demo hesap.
2. Yeterli sayıda işlem: Az sayıda işlem istatistiksel olarak temsil edici olmayabilir; plan, önceden belirlenen sayıda işlemden sonra değerlendirilir.
3. Kurallara uyumu ölçmek: Sonuç kötüyse önce kurallara uyulup uyulmadığına bakılır. Kurallara uyulmayan işlemler planın kurallarını değerlendirmek için daha az kullanışlıdır, ama kurallara uyumu ölçmek için önemini korur.

İşlem planı ne zaman güncellenmeli?

Kurallar işlem sırasında ya da tek bir kayıptan sonra değil, önceden belirlenen değerlendirme döneminde ve değişikliğin gerekçesi yazılarak güncellenir. Aynı anda birden fazla kuralı değiştirmek, hangi değişikliğin sonucu etkilediğini anlamayı zorlaştırır.

Traderlar işlem planına neden uymaz?

Planı yazmak, ona uymaktan kolaydır. Sık görülen nedenler şunlardır:

• Kayıp sonrası acele: Kaybı hemen geri almak için plan dışı ya da daha büyük işlem açmak.
• Kazanç sonrası aşırı güven: Birkaç kazançtan sonra risk kurallarını gevşetmek.
• Zarar durdurun uzaklaştırılması: Kaybı kabul etmek yerine fiyatın geri dönmesini beklemek.
• Belirsiz kurallar: Kurallar yoruma açıksa her işlemde farklı uygulanır.

Kuralları açık yazmak, kayıp sınırlarını önceden belirlemek ve her işlemi günlüğe kaydetmek, plana uyumu ölçmeyi ve iyileştirmeyi kolaylaştırır.